İşletmeninizin , maddi yatırıma ihtiyaç olmaksızın devreye alınabileceği ek üretim kapasitesini ifade eder. Tümüyle kullanılabilen gizli fabrikanız, mükemmel çalışan, her zaman  iyi parçalar üreten ve hiç durmayan fabrikadır.

Bu terim “Hidden Factory” 1970’lerin sonlarında Armand Feigenbaum tarafından ortaya atılmıştır. Armand Feigenbaum konseptine göre gizli fabrika öncelikli olarak kaliteye odaklanmış, özellikle de boşa giden malzeme ve gereksiz maliyeti arttıran gizli kötü işleri günden güne ortaya çıkarmaktır.

Zamanla gizli fabrika konsepti genişleyerek tüm üretim kayıplarını kapsar hale geldi. Biz burada ekipman bazında oluşacak 4 gizli kayıp türüne odaklanacağız.

  • Schedule Loss – Planlı Kayıp (Üretim yapılabileceği halde planlanmamış zaman)
  • Availability Loss (Üretim yapılabileceği halde yapılamamış zaman)
  • Performance Loss (Üretim yapılabildiği halde olması gerekenden yavaş yapılmış )
  • Quality Loss (Üretim yapılmış olsa da parçalar yetersiz kalitede olmuş)

OEE (Overall Equipment Effectiveness) Türkçe ’ye Toplam ekipman verimliliği şeklinde çevirebileceğimiz, üretim verimliliğini ölçmekte kullanılan bir standarttır. Basitçe üretim için harcanan zaman ile gerçekten verili olunan zaman arasındaki oranı gösterir. Yüzde 100’lük bir OEE değeri, sürekli iyi parçalar üretildiğini, mümkün olan en yüksek hızla ve durmaksızın çalışıldığı anlamına gelir.

Tüm zamanlar kavramı 24/7 olarak da bilindiği üzere, her günün her saniyesini kapsar. OEE analizinde bu zamanın hepsi hesaplanmaz, bunun yerine planlı kayıp diyebileceğimiz zamanları çıktıktan sonra elimizde kalan planlı üretim zamanı kullanılır. Planlı kayıplar olarak, tatiller, yemek araları, bakım, sipariş olmaması gibi zamanlar sayılır. Bu hesap OEE’nin bir parçası olmaktan ziyade TEEP gibi sistemler tarafından takip edilir. (Total Effective Equipment Performance)

 Geri kalan zaman Planlı Üretim Zamanı olarak OEE’nin kullanılmaya başlayacağı yerdir ki, bu süre içindeki üretim kayıplarını ve etkinliğini ölçerek bu kayıpları azaltmayı hedefler.

Şimdi 3 adet OEE kayıp faktörüne bakalım. Kullanılabilirlik, Verim , Kalite.

Availability (Kullanılabilirlik) Kaybı

Terim olarak planlı üretimi kesintiye uğratan olaylardır. Ekipman arızaları, malzeme eksikliği ve vardiya değişikliğin gibi. Vardiye değişikliği, doğru planlama ile üretim zamanı olarak kullanılabileceğinden OEE analizine dahil edilmelidir. Tamamen yok edilemese de azaltılması hedeflenmelidir.

Bu kayıp çıktıktan sonra elimizde çalışma zamanı kalır. (Run Time)

Performance (Verim) kaybı

Üretim hızının mümkün olandan daha yavaş olmasına verim kaybı denir. Yavaş çevrimler ve kısa duruşlar gibi.

Buna neden olan bazı örnekler olarak makine aşınması, standart altı malzeme kullanımı, yanlış ilerleme ve işmili hızı (CNC) ve sıkışmalar verilebilir.

Bu kayıp performans zamanını da çıktıktan sonra elimizde Net Çalışma Zamanı kalır.

Kalite Kaybı ise üretilen parçaların içinde yetersiz kaliteye sahip olamayanlardır. Örnek olarak tekrar işlenmeyi gerektiren arızalı (scrap) parçalar verilebilir.

Bunu da çıktığımızda elimizde Tam verimli (üretken) Zaman kalır. Hedefimiz OEE’yi sadece ölçmek değil, bu üretken zamanı en üst seviyeye çıkarmaktır.